مشربه ام ابراهیم نام خانه ای است متعلق به اهل بیت علیهم السلام که در منطقه عوالی در شهر مدینه قرار دارد و وقایع زیادی را به خود دیده و شاهد روایاتی از تاریخ اهل بیت بوده است،[۱] مشربه ابراهیم فرزند پیامبر اسلام (ص) از همسر مکرم ایشان ماریه قبطیه را به چشم دیده بود[۲] و بنا بر برخی اخبار خانه اول حضرت علی علیه السلام و فاطمه زهرا سلام الله علیها در آغاز ازدواج ایشان بوده است. مشربه مدفن حمیده خاتون مادر امام موسی کاظم (ع) و نجمه خاتون مادر امام رضا علیه السلام است. این خانه پر نور که ائمه معصومین (ع) زیارت آن را توصیه کرده اند[۳]گرچه در حال حاضر زیارت این مکان به دلیل ممانعت وهابیون سعودی برای زائران بیت الله الحرام امکان پذیر نیست.
شاید بتوان گفت مشربه در طی تاریخ خود هرگز روزی پر سوز و گدازتر از وداع علی بن موسی الرضا با اهل بیت و فرزندان خود را ندیده باشد. همانجا که حضرت اهل خود را جمع کرد و امر کرد که با صدای بلند بر او گریه کنند[۴] وقتی از ایشان دلیل گریه را پرسیدند ایشان فرمودند که مسافر سفری هستم که بازگشتی ندارد. فرزند مکرم ایشان امام جواد علیه السلام هم حالات پدر در هنگام زیارت قبر مطهر جدشان و طواف بیت الله را همین گونه ذکر می کنند. حضرت مکرر به سمت قبر جدشان می رفتند و وداع می کردند و در حال گریه و زاری بار دیگر به سمت قبر می رفتند. هنگام زیارت خانه خدا نیز آنچنان به بارگاه خدا تضرع و زاری کردند که امام جواد علیه السلام هجرت پدر از مکه را وداعی بی بازگشت دریافتند.[۵]

زیارت امین الله

علی بن موسی الرضا متولد یازدهم ذیقعده سال ۱۴۸ هجری قمری،[۶] ۳۵ ساله و بزرگترین فرزند خانواده بود که پدر بزرگوارش به شهادت رسید و به تصریح پدر در سال ۱۸۳ هجری قمری مسئولیت امامت و رهبری را به عهده گرفتند و به مدت ۲۰ سال عهده دار مقام امامت و ولایت بودند.[۷] دوران امامت حضرت با خلافت هارون الرشید و دو فرزندش امین و مامون مصادف بود که به اجبار مامون ولیعهدی را پذیرفتند و به خراسان آن روز هجرت کرده و خاک ایران زمین را به قدوم خود مزین کردند.
امام مهربانی ها حضرت رضا علیه السلام در مسیر سفر از بصره، خوزستان، نیشابور، طوس و سرخس گذر کردند و به مرو رسیدند.[۸] حدیث معروف سلسه الذهب (لا إله إلا اللهُ، حِصنِی فمن دخل حصنی أَمِنَ مِن عَذَابِی بِشرطِها و شُرُوطِهَا و أَنَا مِن شُرُوطِهَا) از ایشان در میان استقبال باشکوه مردم نیشابور نقل شده است که ۲۴ هزار نفر آن را نوشته اند.[۹] امام رضا (ع) با ذکر سلسله ائمه (ع)، امامت و ولایت خود را شرط ورود به دژ محکم الهی بیان کردند.

یکی از القاب مشهور حضرت «عالم آل محمد» است[۱۰] که بیانگر علم و دانش ایشان است. برگزاری جلسات مناظره متعدد امام با دانشمندان آن عصر از ادیان مختلف و توانایی و برتری امام در این مناظرات نشاندهنده جنبه ممتاز علمی حضرت است. عیون اخبار الرضا و سلسله ذهبیه از آثار برجسته آن امام همام است.[۱۱] زهد و تقوای حضرت به گونه‌ای بود که حتی دشمنان ایشان هم شیفته و مجذوب آن وجود مقدس شده بودند. با مردم در نهایت تواضع و مهربانی رفتار کرده و هرگز خود را از مردم جدا نمی کردند.
هجرت تاریخی امام رضا (ع) به ایران موجب تحولی عمیق در فرهنگ و تمدن ایران شد و فخر میزبانی از امام رئوف را نصیب ما کرده و ایرانی ها را از خوان کرم و الطاف اهل بیت بهره مند نموده است. صلوات خاصه آن حضرت و زیارت آن امام از جمله اعمال ویژه ولادت آن حضرت است که روز پایانی دهه ی کرامت در ایران است.

زیارت امین الله

خدایا درود فرست بر على بن موسى الرضا آن امام پسندیده با تقواى پاک و حجت تو بر هر که روى زمین و هر که در زیر زمین است آن راستگوى شهید درودى بسیار و تام و تمام و پاکیزه و پیوسته و پى در پى و دنبال هم مانند بهترین درودى که مى فرستى بر یکى از دوستانت

نام تو رخصت رویش است و طراوت
زین سبب برگ و باران تو را می‌شناسند
ای که آیات قرآن تو را می‌شناسند
کاش من هم عبور تو را دیده بودم
کوچه‌های خراسان تو را می‌شناسند 

(گزیده ای از شعر کوچه های خراسان اثر قیصر امین پور)